Kody kreskowe nie znikną z opakowań z dnia na dzień, choć coraz częściej słychać o kodach QR zamiast kodów kreskowych. Sieci handlowe zobowiązały się być gotowe na odczyt kodów QR od GS1 do końca 2027 roku, więc przed tym terminem warto sprawdzić urządzenia w Twoim sklepie.¹ Ten tekst jest dla właściciela i kierownika sklepu spożywczego albo małej sieci. Wyjaśniamy w nim, czym jest Sunrise 2027, i pokazujemy prosty test dla skanerów, sprawdzarek cen, kolektorów i programu sklepowego.

Kody QR zamiast kodów kreskowych: czy kody kreskowe znikną przez Sunrise 2027?

Co to jest Sunrise 2027

Sunrise 2027 to inicjatywa Consumer Goods Forum, czyli liderów branży handlowej, w tym globalnych sieci i producentów, a GS1 ją wspiera.² W tekście z 2024 roku GS1 Polska opisuje jej cel tak: do końca 2027 roku producenci mają drukować na opakowaniach kody QR zgodne ze standardami GS1, a sklepy na całym świecie mają umieć je skanować przy kasach.³

W Polsce listy intencyjne w sprawie kodów 2D podpisały sieci handlowe, między innymi Żabka Polska, Auchan, Makro i Biedronka.⁴ Sygnatariusze zobowiązują się zapewnić gotowość do odczytu kodów 2D we wszystkich swoich sklepach.⁴

Czy zmiana kodów kreskowych na QR to obowiązek prawny

GS1 Polska pisze wprost, że przejście z kodów 1D na 2D nie jest regulacją, tylko deklaracją branży.² Według GS1 Polska nie ma formalnego obowiązku przejścia z kodów kreskowych na kody 2D.²

Źródła różnią się w ocenie tempa zmian. Gazeta Prawna pisze o okresie przejściowym do końca 2027 roku, w którym kod QR od GS1 może stać na opakowaniu obok tradycyjnego kodu kreskowego.⁵ Toshiba pisze, że kody 1D nie znikną w 2027 roku, a przejście potrwa kilka lat.⁶ Żadne z przeczytanych przez nas źródeł nie podaje daty, po której producenci przestaną drukować kod EAN.

Nie jest jasne, czego branża oczekuje od małego sklepu. GS1 Polska w jednym miejscu pisze o dużych sieciach handlowych, a w innym o wszystkich sieciach.²⁴ Wymagania wobec małego sklepu nie są w źródłach określone, dlatego najprościej sprawdzić własne urządzenia według listy niżej.

Co jest zapisane w kodzie QR z GS1 Digital Link?

Czym się różni EAN od GTIN

GTIN to niepowtarzalny numer produktu rozpoznawany na całym świecie, a EAN to jeden z kodów kreskowych, w którym ten numer jest zapisany.⁷⁸ GS1 Polska ujmuje to krótko: EAN to kreski, GTIN to cyfry.⁸ Ten sam GTIN można zapisać w różnych rodzajach kodów.⁸

Kod QR z GS1 Digital Link to adres internetowy z numerem GTIN w środku, oznaczonym kodem 01.⁹ Wzorcowy adres id.gs1.org/01/09520123456788 odpowiada numerowi GTIN 09520123456788.⁹ Do adresu można dopisać numer partii, datę ważności albo numer seryjny.⁹ Ten sam kod zeskanowany smartfonem prowadzi klienta do informacji o produkcie, na przykład do składu i alergenów.¹⁰

W sprzedaży detalicznej GS1 dopuszcza trzy rodzaje kodów 2D: GS1 DataMatrix, Data Matrix z GS1 Digital Link i QR z GS1 Digital Link.² GS1 rekomenduje kod QR z GS1 Digital Link, a gdy kod 2D uzupełnia kod kreskowy, oba kody mają stać na opakowaniu blisko siebie.²

Czy ceny w programie sklepowym trzeba zmieniać

Kod QR od GS1 zawiera numer GTIN produktu, więc kasa może rozpoznać po nim towar przy sprzedaży.¹ To ten sam GTIN co w kodzie EAN, dlatego ceny w programie sklepowym zostają bez zmian. Skaner i program muszą tylko umieć wyjąć GTIN z kodu. Numer GTIN dalej będzie wydrukowany cyframi na opakowaniu, więc kasjer wpisze go ręcznie, gdy skaner nie odczyta kodu.¹

Jak sprawdzić, czy urządzenia w sklepie przeczytają kod QR?

Czytnik 2D to skaner obrazowy, który robi zdjęcie kodu i czyta zarówno kody kreskowe, jak i kody QR, a skaner laserowy czyta tylko kody kreskowe.¹¹ GS1 zaznacza, że nie każdy skaner obrazowy domyślnie czyta każdy rodzaj kodu 2D.¹¹ Skaner, który czyta GS1 DataMatrix, może potrzebować aktualizacji albo zmiany ustawień, żeby odczytać kod QR z GS1 Digital Link.¹¹ GS1 radzi patrzeć na cały zestaw razem: skaner, program i sposób pracy przy kasie.¹¹

Przy każdym urządzeniu z listy niżej robisz ten sam test: zeskanuj kod QR z opakowania i sprawdź, czy na ekranie pojawia się właściwy produkt z właściwą ceną. Jeśli w sklepie nie ma jeszcze towaru z kodem QR od GS1, kod do testu wygenerujesz w demonstracyjnym generatorze GS1 Polska, wpisując GTIN towaru, który masz w programie.¹²

Skanery przy kasach

Pierwszy punkt listy kontrolnej GS1 każe sprawdzić, czy skanery przy kasach są obrazowe.¹¹ Zeskanuj kod QR przy każdej kasie i sprawdź, czy na ekranie pojawia się właściwy produkt z właściwą ceną. Gdy skaner obrazowy nie reaguje na kod QR, przyczyną mogą być ustawienia albo brak aktualizacji oprogramowania.¹¹

Sprawdzarki cen

Sprawdzarka z czytnikiem laserowym nie przeczyta kodu QR, bo laser czyta tylko kody kreskowe.¹¹ Zeskanuj kod QR przy sprawdzarce i sprawdź, czy pokazuje właściwy produkt z właściwą ceną. Sprawdzarce cen poświęcamy osobną sekcję na końcu tekstu.

Kolektory do inwentaryzacji

Źródła, które przeczytaliśmy, nie opisują kolektorów danych i ich gotowości na kody 2D. Zeskanuj kolektorem kod QR z opakowania i sprawdź, czy w programie pojawia się właściwy produkt. O konkretny model kolektora zapytaj w biurze pod numerem 89 613 19 19.

Program sklepowy i kasowy

Według GS1 program, który obsługuje GS1 DataMatrix, poradzi sobie z kodem QR z GS1 Digital Link, jeśli skaner przekazuje dane w formacie ciągu elementów GS1.¹¹ Test jest ten sam: zeskanuj kod QR i sprawdź, czy program pokazuje właściwy towar z właściwą ceną.

Źródła nie mówią, które kasy Novitus, Posnet i Elzab ani które programy, na przykład PC-Market, Small Business i KC-Firma, wyjmują GTIN z kodu QR.¹³ Zadzwoń do biura pod numer 89 613 19 19 z nazwą modelu, a ustalimy, czy wystarczy zmiana ustawień. Konfiguracja urządzenia kosztuje 195 zł netto za godzinę, a stawki dojazdu są na stronie Cennik usług.¹⁴ Programy, które ustawiamy w sklepach, opisuje strona Systemy sprzedaży.

Co jeszcze warto wiedzieć o kodach 2D w handlu?

Czy kody kreskowe znikną w 2027 roku?

Według Toshiby kody kreskowe nie znikną w 2027 roku, a przejście potrwa kilka lat.⁶ Gazeta Prawna pisze o okresie przejściowym, w którym kod QR od GS1 stoi na opakowaniu obok kodu kreskowego.⁵

Czy to obowiązek prawny?

Nie, Sunrise 2027 to deklaracja branży, a nie przepis.² Według GS1 Polska nie ma formalnego obowiązku przejścia na kody 2D.²

Czy muszę wymienić kasy?

O wymianie decyduje test skanera, a nie sama data, bo kasę często obsługuje osobny skaner, który da się sprawdzić, zaktualizować albo przestawić.¹¹ O konkretny model zapytaj w biurze, a gdy kasa okaże się do wymiany, katalog z cenami netto jest na stronie Kasy i drukarki fiskalne.

Czy moja sprawdzarka cen przeczyta kod QR?

Sprawdzarka z czytnikiem laserowym go nie przeczyta.¹¹ Sprawdzarka z czytnikiem obrazowym przeczyta go wtedy, gdy ma odpowiednie ustawienia i program, a mSprawdzarka czyta oba rodzaje kodów, co opisujemy w sekcji niżej.

Co to jest GS1 Digital Link?

To standard zapisu identyfikatorów GS1, w tym numeru GTIN, w adresie internetowym.⁹ Kod QR z takim adresem działa przy kasie jak kod kreskowy, a w smartfonie jak link do informacji o produkcie.¹

Czy stara sprawdzarka cen przeczyta kod QR z opakowania?

Sprawdzarka cen z czytnikiem laserowym nie pokaże ceny towaru, który ma tylko kod QR.¹¹ Klient przy sprawdzarce stoi zwykle bez obsługi, więc odejdzie bez odpowiedzi.

Sprawdzarka cen gotowa na Sunrise 2027

mSprawdzarka to nasz program, który zamienia urządzenie Newland z ekranem 7 lub 10 cali w sprawdzarkę cen. Program czyta zwykłe kody kreskowe EAN i kody QR z GS1 Digital Link, więc ten punkt listy kontrolnej masz z głowy. Ceny i promocje bierze prosto z programu sklepowego PC-Market, Small Business albo KC-Firma.

Na ekranie sprawdzarki klient zobaczy promocje:

wielopaki,
rabat za ilość,
zestawy,
cenę z kartą klienta.

Sprawdzarka może przeczytać cenę na głos. Program aktualizuje się zdalnie, więc nowe wersje trafiają na urządzenie bez wizyty w sklepie.

Cenę programu i urządzenia podajemy przez telefon pod numerem 89 613 19 19, biuro jest czynne pn-pt 8:00-16:00.¹⁵ W tej samej rozmowie dobierzemy wielkość ekranu do Twojego sklepu, a adres biura jest na stronie Kontakt.

Kody QR zamiast kodów kreskowych: co zmienia Sunrise 2027